Procesor to z pewnością najbardziej rozpoznawalna część składowa komputera. Nawet jeśli ktoś szczególnie techniczny nie jest, to z pewnością sam termin kojarzy. Jednak rozróżnienie procesorów między sobą, ocena ich wydajności czy choćby energooszczędności jest znacznie trudniejsze niż można by przypuszczać. W tym artykule tłumaczymy jak połapać się w gąszczu nazw i cyferek dotyczących procesorów.

Zacznijmy od sprawy najłatwiejszej: aktualnie w komputerach osobistych znajdziemy procesory dwóch producentów: Intela oraz AMD. Obie amerykańskie firmy rywalizują ze sobą od kilkudziesięciu lat, ale przez ostatnie dziesięć to Intel jest zdecydowanie górą, tak pod względem wydajności, jak i popularności. Dlatego też skupimy się na procesorach tego właśnie producenta.Aktualnie Intel posiada w swojej ofercie kilka rodzin procesorów. Część występuje jedynie w wydaniu mobilnym, inne posiadają modele zarówno laptopowe, jak i stacjonarne.

Intel Atom - To najsłabsza, przynajmniej jeśli chodzi o wydajność, linia procesorów Intela. Zbudowane z myślą o energooszczędności i niskiej emisji ciepła, a nie o mocy obliczeniowej, Atomy na dobre zadomowiły się w tabletach i smartfonach. Teoretycznie istnieją także laptopy z tymi procesorami, ale w takim zastosowaniu ich wydajność jest raczej niewystarczająca. Dlatego też pominę szczegółowy opis tej rodziny CPU.

Intel Celeron - Celerony pojawiły się na rynku w 1998 roku i od tego czasu zawsze były jednostkami budżetowymi - tańszymi i mniej wydajnymi odpowiednikami flagowca, którym przez całe lata był Pentium. Dziś role się ""trochę"" zmieniły, ale Celeron nadal na intelowskiej drabince znajduje się pod Pentiumem. Takie procesory znajdziemy w najtańszych laptopach, a bardziej energooszczędne warianty pojawiają się także w niektórych tabletach. Ponieważ jest to procesor dość niszowy i bardzo mało wydajny, jemu także nie poświęcę więcej uwagi.

Intel Pentium - Chyba najbardziej znana nazwa wśród procesorów. Gdy pierwszy Pentium pojawił się w 1993 pozamiatał na rynku CPU. Przez całe lata była to flagowa marka Intela. Dziś, zepchnięta przez rodzinę Core do segmentu budżetowego radzi sobie w nim nadzwyczaj dobrze. De facto współczesny Pentium to taki nieco okrojony Core i3. Jak bardzo okrojony? To zależy od generacji procesora, o których nieco więcej piszę tutaj . Pentiumy znajdziemy głównie w tańszych komputerach, których zastosowania skupiają się wokół pracy biurowej. Dlatego nie możemy polecić ich graczom. 

Intel Core i3 - Najtańszy spośród procesorów Core to tak naprawdę dosyć szeroka gama procesorów. Znajdziemy zarówno wersje mobilne, jak i stacjonarne, zwykłe i energooszczędne, a nawet jeden model przeznaczony do overclockingu ( Core i3 7350K). Są to, podobnie jak procesory Intel Pentium, jednostki dwurdzeniowe. Do generacji szóstej (Skylake) włącznie, od tańszej serii różniły się głównie obecnością technologii Hyper Threading. Od droższych i bardziej wydajnych Core i5 ""itrójki"" różnią się głównie brakiem TurboBoost. Jeśli grywasz w gry, to mimo wszystko lepiej odłożyć kilka złotych więcej na…

Intel Core i5 - To ta seria, w przypadku której jeśli jesteś graczem, powinieneś zatrzymać się na nieco dłużej. Zacznijmy od tego, że jest to bardzo zróżnicowana grupa procesorów. I5 to bardziej nazwa handlowa niż rzeczywiste techniczne pokrewieństwo. Niektórym i5 wydajnościowo bliżej jest bowiem do najwydajniejszych Core i3, innym do droższych Core i7. I5 występują zarówno w wydaniu mobilnym, jak i stacjonarnym, tak dwu-, jak i czterordzeniowym. Poza tym można tu znaleźć także procesory o odblokowanym mnożniku, a więc sprzyjające overclockerom. I oczywiście nie zapominajmy o zwiększającym wydajność TurboBoost, który sprawia, że naszym zdaniem to właśnie Core i5 są minimum do swobodnego grania.

Intel Core i7 - flagowe procesory Intela. Od listopada 2008 roku to właśnie Core i7 są wyborem tych użytkowników, którzy potrzebują największej mocy obliczeniowej. Zwykle są to jednostki czterordzeniowe, aczkolwiek wśród i7 znajdziemy też modele dwu, sześcio, ośmio, a nawet dziesięciordzeniowe. Zasadniczo są to procesory zbliżone do Core i5 z Turbo Boost, ale zawsze czymś górują nad tańszymi kuzynami. Obecnie, w przypadku procesorów do laptopów, posiadają tę przewagę, że wyposażono je w Hyper Threading. 

Istnieją także mocniejsze (acz tylko w niektórych zastosowaniach) procesory Intel Xeon. Są one jednak głównie stosowane w serwerach z racji na ich duża skuteczność w przetwarzaniu wielu wątków jednocześnie.

Warto także pamiętać o tym, że procesory mobilne (do laptopów) i desktopowe (do komputerów stacjonarnych) różnią się od siebie i zwykle mocna, topowa, stacjonarna ""ipiątka"" może dorównywać wydajnością mobilnej ""isiódemce"". Dlatego gdy jest potrzebna kolosalna wydajność w laptopie, warto skusić się na któryś z nielicznych laptopów wykorzystujących procesory stacjonarne. Jaki procesor warto wybrać? Odpowiedź nie jest, wbrew pozorom, całkiem prosta. Oczywiście: jeśli dysponujesz nieograniczonym budżetem to nie zastanawiaj się nawet i bierz najmocniejsze Core i7. Nie zawsze jednak będzie to wybór optymalny. Czasem lepiej oszczędzić paręset złotych kupując wydajnego Core i5 zamiast nieco tylko silniejszego i7, a zaoszczędzone w ten sposób środki przeznaczyć na mocniejszą kartę graficzną. O procesorach dla graczy przeczytasz więcej w tym artykule .